ТЕХНОЛОГІЧНА АРХІТЕКТУРА АДАПТИВНОГО УПРАВЛІННЯ ПІДПРИЄМСТВОМ В УМОВАХ НЕСТАБІЛЬНОСТІ БІЗНЕС-СЕРЕДОВИЩА

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.32782/inclusive_economics.13-18

Ключові слова:

адаптивне управління, бізнес-аналітика, цифрова трансформація, управлінські технології, Індустрія 5.0, організаційна стійкість, нестабільність бізнес-середовища

Анотація

У статті обґрунтовано технологічну архітектуру адаптивного управління підприємством в умовах нестабільності бізнес-середовища. Доведено, що цифрові технології набувають управлінської цінності не через сам факт їх упровадження, а через здатність скорочувати часовий розрив між зміною середовища, її аналітичним осмисленням, вибором управлінської дії та подальшим організаційним навчанням. Запропоновано розглядати технологічну підтримку адаптивного управління як поєднання інтеграційних, аналітичних, прогностичних і процедурних компонентів, що разом формують повний цикл управлінської реакції. Узагальнено підходи міжнародних і українських дослідників до цифрової трансформації, бізнес-аналітики, динамічних здібностей, організаційної стійкості та Індустрії 5.0. Встановлено, що головна проблема сучасних підприємств полягає не в дефіциті цифрових інструментів, а у фрагментарності їх використання, недостатній якості даних, слабкій міжфункціональній координації та відсутності процедурного зв’язку між аналітичним сигналом і управлінським рішенням. Сформовано матрицю переходу від цифрової оснащеності до адаптивної спроможності підприємства. На основі даних дослідження KPMG в Україні та Forbes Ukraine показано, що цифровізація вже стала складовою стратегічного бачення більшості українських компаній, однак її результативність залежить від здатності підприємств моніторити ефект від упроваджених технологій, розвивати власні цифрові рішення та інтегрувати дані у прийняття рішень. Обґрунтовано, що адаптивне управління потребує не універсального технологічного шаблону, а відповідності цифрової конфігурації домінантному профілю нестабільності підприємства.

Посилання

Li G., Du K., Liu L., Su F. Digital transformation and organizational resilience: unveiling the path to sustainable performance in adversity and crisis. International Journal of Information Management. 2025. Vol. 84. Art. 102934. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2025.102934

Al Jabri M. A., Shaloh S., Shakhoor N., Haddoud M. Y., Obeidat B. Y. The impact of dynamic capabilities on enterprise agility: the intervening roles of digital transformation and IT alignment. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity. 2024. Vol. 10, Iss. 2. Art. 100266. DOI: https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100266

Qatawneh N. Empirical insights into business intelligence adoption and decision-making performance during the digital transformation era: extending the TOE model in the Jordanian banking sector. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity. 2024. Vol. 10, Is. 4. Art. 100401. DOI: https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100401

Balaha F., Albinali H., Alrabiah H., Ali M., Bahroun Z. An analytical review of data integration for decision support in smart manufacturing. Decision Analytics Journal. 2025. Vol. 17. Art. 100647. DOI: https://doi.org/10.1016/j.dajour.2025.100647

Curnin S., Brooks B., Brooks O., Akhtar S. A. Learning for uncertain futures: training teams to rapidly develop scenarios during organisational crises. Futures. 2025. Vol. 173. Art. 103651. DOI: https://doi.org/10.1016/j.futures.2025.103651

Breque M., De Nul L., Petridis A. Industry 5.0: towards a sustainable, human-centric and resilient European industry. European Commission. 2021. URL: https://research-and-innovation.ec.europa.eu/knowledge-publications-tools-and-data/publications/all-publications/industry-50-towards-sustainable-human-centric-and-resilient-european-industry_en

Нетудихата К. Л. Цифровізація управління організаціями. Економіка та суспільство. 2023. № 56. DOI: https://doi.org/10.32782/2524-0072/2023-56-155

Васильєв В. М. Алгоритм інтеграції цифрових технологій у систему управління підприємством. Бізнес Інформ. 2025. № 3. С. 67–75. DOI: https://doi.org/10.32983/2222-4459-2025-3-67-75

Рудан В. Я., Підгаєць С. В. Індустрія 5.0 як інструмент забезпечення ефективного розвитку українських підприємств у період воєнних викликів. Проблеми сучасних трансформацій. Серія: економіка та управління. 2024. № 12. DOI: https://doi.org/10.54929/2786-5738-2024-12-03-07

KPMG в Україні. Чемпіони диджиталізації 2024. 2025. URL: https://kpmg.com/ua/uk/home/insights/2025/01/chempiony-didzhytalizatsiyi-2024.html

Li, G., Du, K., Liu, L., & Su, F. (2025). Digital transformation and organizational resilience: Unveiling the path to sustainable performance in adversity and crisis. International Journal of Information Management, no. 84, 102934. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2025.102934

Al Jabri, M. A., Shaloh, S., Shakhoor, N., Haddoud, M. Y., & Obeidat, B. Y. (2024). The impact of dynamic capabilities on enterprise agility: The intervening roles of digital transformation and IT alignment. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, no. 10(2), 100266. DOI: https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100266

Qatawneh, N. (2024). Empirical insights into business intelligence adoption and decision-making performance during the digital transformation era: Extending the TOE model in the Jordanian banking sector. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, no. 10(4), 100401. DOI: https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100401

Balaha, F., Albinali, H., Alrabiah, H., Ali, M., & Bahroun, Z. (2025). An analytical review of data integration for decision support in smart manufacturing. Decision Analytics Journal, no. 17, 100647. DOI: https://doi.org/10.1016/j.dajour.2025.100647

Curnin, S., Brooks, B., Brooks, O., & Akhtar, S. A. (2025). Learning for uncertain futures: Training teams to rapidly develop scenarios during organisational crises. Futures, no. 173, 103651. DOI: https://doi.org/10.1016/j.futures.2025.103651

Breque, M., De Nul, L., & Petridis, A. (2021). Industry 5.0: Towards a sustainable, human-centric and resilient European industry. European Commission. Available at: https://research-and-innovation.ec.europa.eu/knowledge-publications-tools-and-data/publications/all-publications/industry-50-towards-sustainable-human-centric-and-resilient-european-industry_en

Netudykhata, K. L. (2023). Tsyfrovizatsiia upravlinnia orhanizatsiiamy [Digitalization of organization management]. Ekonomika ta suspilstvo, no. 56. DOI: https://doi.org/10.32782/2524-0072/2023-56-155

Vasyliev, V. M. (2025). Alhorytm intehratsii tsyfrovykh tekhnolohii u systemu upravlinnia pidpryiemstvom [The algorithm for integrating digital technologies into enterprise management system]. Biznes Inform, no. 3, pp. 67–75. DOI: https://doi.org/10.32983/2222-4459-2025-3-67-75

Rudan, V. Ya., & Pidhaiets, S. V. (2024). Industriia 5.0 yak instrument zabezpechennia efektyvnoho rozvytku ukrainskykh pidpryiemstv u period voiennykh vyklykiv [Industry 5.0 as a tool for ensuring the effective development of Ukrainian enterprises during wartime challenges]. Problems of Modern Transformations. Series: Economics and Management, no. 12. DOI: https://doi.org/10.54929/2786-5738-2024-12-03-07

KPMG Ukraine. (2025). Chempiony dydzhytalizatsii 2024 [Digitalization champions 2024]. Availble at: https://kpmg.com/ua/uk/home/insights/2025/01/chempiony-didzhytalizatsiyi-2024.html

##submission.downloads##

Опубліковано

07.10.2026